Üç şirketi batırdıktan sonra bir dev yarattı


Çikolata devi Hershey’s Chocolate’ın hikayesinin ardında birkaç başarısız girişim yatıyor. Hershey’s Chocolate’ın kurucusu Milton Hershey, ancak üç şirketi iflas ettikten sonra başarıyı yakalayabilmiş.

Gözde YENİOVA  gyeniova@ekonomist.com.tr

Başarılı girişimcilerin önceki başarısızlık deneyimleri çok çok eskiye dayanıyor. Bunlardan biri de şu anda ABD’nin en önemli çikolata üreticilerinden Hershey’s Chocolate’ın kurucusu Milton Hershey’e ait. Şekerleme kralı olarak anılan Milton Hershey, 40 yaşına kadar her yaptığı işte başarısız olduktan sonra “neden?” sorusu sayesinde kendini keşfeden bir girişimci. Her şeyi “neden” diye sorarak öğrenmek isteyen ve bu şekilde tüm yanıtları alana kadar devam etme kararı alan Hershey, sonunda aradığı yanıtı buldu ki başarıya ulaştı. Ama ilk üç şirketini batırdıktan sonra!

uc-sirketi-batirdiktan-sonra-bir-dev-yaratti-2ÇIRAKLIK PROGRAMINDAN KOVULDU
Milton Hershey’in hikayesine biraz daha yakından baktığımızda detaylar oldukça çarpıcı… Şu anda herkes Hershey’s çikolatalarını biliyor ama Milton Hershey, ilk şeker üretim kariyerine başladığında onu kimse tanımıyordu. 1871’de Milton Hershey 19 yaşında şirketini Pennsylvania’da kurdu. Katıldığı çıraklık programından kovulduktan sonra, üç ayrı şeker şirketi kurma girişimi gerçekleştirdi. Ancak hepsinin de ayrı ayrı batışını izlemek zorunda kaldı. Son çabasını Lancaster Caramel Company’yi kurmak için harcamıştı. Buradan muazzam sonuçlar almaya başladı. 1900’de bu şirketi 1 milyon dolara sattı. Üç yıl kadar sonra ise kitlesel pazardaki sütlü çikolata vizyonuna inanarak son olarak Hershey Chocolate Company’yi kurdu ve bununla birlikte sektörde bilinen en önemli isimlerden biri haline geldi.

BAŞARI NASIL GELDİ? İstediği başarıyı sütlü çikolata kategorisinde bar üreterek yakalamıştı. Sütlü çikolata alanında kendi formülünü geliştiren Hershey Chocolate, çikolata barı kategorisinde sektöre de yenilik getirdi. Hershey’in çikolata barı, Amerika ve Kanada’da üretilen ilk seri üretim çikolata olma özelliğini kazandı. Yıllar boyunca Hershey, farklı tat ve özelliklerde birçok çikolatalı bar üretti. Bunun yanı sıra kurduğu okullar, hastaneler ve daha birçok yatırımla da önemli katkılar yaptı. Milton Hershey, Hershey adında bir kasaba da kurdu ve Milton Hershey School adını taşıyan yetimhanesi ABD’nin en varlıklı eğitim kurumlarından biri haline geldi. Hershey, ölmeden önce tüm varlığını o yetimhaneye bağışladı. Şimdi Hershey çikolataları onun adıyla tüm dünyada satılmaya devam ediyor.

BAŞARISIZLIK TWEET’LERİ
Girişim Fabrikası @girisimfabrika: “Başarısızlık Korkusunu Yenmenin 4 Yolu” MUBI Türkiye @mubiturkiye : “Başarı, elbette başarısızlıktan daha iyidir ama size başarısızlık kadar çok şey öğretemez.” Jane Campion

uc-sirketi-batirdiktan-sonra-bir-dev-yaratti-3Apple’ın ilk hayalkırıklıkları…
Bugünün en yenilikçi şirketlerini sorsak çoğu kişi kuşkusuz ilk sıralarda Apple’ı söyler. Peki Apple, tüm iş yaşamı boyunca herkes tarafından bu kadar sevilebilen bir ürün ve marka yaratmayı başardı mı? Tabii ki hayır. Apple’ın da diğerleri gibi geçmişinde başarısız girişimleri oldu. Ama belki de sırf bu sayede, iPod, iPhone, iPad, Macbook gibi ürünleri yaratabildi. Örneğin Apple 1990’ların başında kişisel dijital asistan olarak tanımlanan Newton PDA cihazını tanıttı. Şirket bu teknolojiyle kişisel bilgisayarlardaki bütün uygulamaları bir küçük PDA cihazına sığdırmaya çalıştı. Ancak bu cihaz satış anlamında yeterince ilgi görmedi ve üretimi durduruldu. Newton, Apple tarihindeki başarısızlıklardan biridir ancak bugünkü iPad’lerin de ilk versiyonu diyebiliriz. O nedenle daha önce ‘başarısız’ olarak adlandırılan girişimleri deneyim olarak kabul edip, önümüzdeki süreçte aynı hataları tekrarlamadan daha iyi işler ortaya çıkarmak mümkün.

uc-sirketi-batirdiktan-sonra-bir-dev-yaratti-41- Facebook, 242,7 milyar dolar değere ulaşıp, 233,8 milyar dolarlık Wal-Mart’ı geçti. Böylece Facebook en değerli ilk 10 arasına girdi. Wal-Mart ise 11’inci oldu.
2- Girişimcilikle milyarder olanların yüzde 25’ini kariyerinin ilk döneminde işten kovulanlar oluşturuyor.
3- 1996 yılında 20 ve 30’lu yaşlarda şirket kuranların payı %35, 2014’de ise bu rakam %18’e geriledi.

uc-sirketi-batirdiktan-sonra-bir-dev-yaratti-5Başarısızlığa övgü
Şafak Altun’un “Başarısızlığa Övgü” adlı kitabı raflarda yerini aldı. Altun’a göre başarılı olmanın yolu yaptığın iş ne olursa olsun en iyisini yapmaktan geçiyor. Kitaptan bir alıntıyı paylaşmak istiyorum. “Kazanmanın kişiye bahşedilmiş bir ‘Tanrı vergisi’ olarak kabul edildiği günümüz ekonomik düzeninde, başarılı olmak adına ödenen bedeller insanlara olmadık işler yaptırır. Zaten asıl yıkım da zirvedeyken yaşanır, çünkü başarı, şirketleri ve insanları körleştirebilir. Şirketler zirvedeyken gevşemeye veya gururlanmaya başladıkları andan itibaren zirvenin neden olduğu yükseklik sarhoşluğunun esiri olur. Başarısızlık bir felaket gibi görülebilir, ancak girişimciler hata yapa yapa doğruya giden yolda ilerler, başarısız ola ola da başarılı olmayı öğrenirler. İnovasyon yapma sürecinde başarısızlık, başarıya giden yolda altın madeni gibidir.”

uc-sirketi-batirdiktan-sonra-bir-dev-yaratti-6TOYOTA’NIN GERİ ÇEVİRDİĞİ MÜHENDİS HONDA’YI KURDU
Dünyaca ünlü Honda şirketinin kurucusu Soichiro Honda’nın hikayesi de başarıya ulaşana kadar önüne gelen zorluklar karşısında pes etmemek adına iyi bir örnek. Mühendis olarak Toyota şirketine iş görüşmesine giden Soichiro Honda’ya, görüşme sonrasında iş için uygun olmadığı söyleniyor. Honda ise vazgeçmiyor ve 1938’de kendi piston yaylarını üretmeye başlıyor. Ürettiği piston yaylarını da kendisini reddeden Toyota’ya satmaya çalışıyor. İki yıllık çalışma sonrası Honda, Toyota ile bir sözleşme yapmayı başarıyor. Hatta Toyota’ya ürün vermek için yeni bir tesis inşa ediyor. Honda bu üretim tesislerinde, bisiklete motor takarak ucuz ve verimli bir ulaşım aracı da icat ediyor. Bu kendi şirketini kurmanın ilk adımı oluyor ve böylece Honda doğuyor.

Yorum yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.